Huidig systeem: niet iedereen heeft recht op een mobiel leven

Leestijd 4 – 6 minuten

Hulpmiddelen. Veel mensen hebben ze nodig in een bepaalde levensfase. Hulpmiddelen kunnen aangevraagd worden met vergoeding vanuit de zorgverzekeraar of WMO. De wet geeft aan iedereen met de juiste indicatie recht heeft diverse hulpmiddelen zodat de zelfstandigheid bevorderd wordt. Maar laten we door de invulling van ons systeem zien, dat wij dat ook vinden?

In de eerste zes maanden worden hulpmiddelen vergoed door de zorgverzekeraar. Na deze zesentwintig weken is het afhankelijk van het hulpmiddel hoe de vergoedingen lopen. Zo blijft er een deel bij de zorgverzekeraar maar er is ook een groot gedeelte ondergebracht bij gemeenten. Maar ook in veel situaties wordt de burger geacht zelf een hulpmiddel aan te schaffen.
In mijn vorig artikel gaf ik al aan dat in veel gemeenten de invulling met betrekking tot de WMO op een andere manier ingeregeld kan worden. Nog veel mensen zijn helaas de dupe van de regels die gemeenten zichzelf opgelegd hebben. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een vragenlijst van 90 vragen die ingevuld moeten worden, voordat je überhaupt een aanvraag in kan dienen. De drempel wordt hiermee gelijk heel hoog gelegd om een aanvraag in te dienen.

Handhaving van regels en processen

Er zijn gelukkig veel aanvragen te noemen waarbij het verstrekken van hulpmiddelen goed gaat. Als een aanvraag binnen de huidig opgestelde regels van zorgverzekeraars valt, is er niets aan de hand. Iedereen is gelukkig. Aanvraag is keurig ingediend. Hulpmiddel is netjes geleverd. Geen vuiltje aan de lucht.

Maar als de aanvraag afwijkt dan blijkt dat er in veel van dit soort situaties we niet in staat zijn om naar de behoefte van de burger te kijken, maar naar de handhaving van de regels. Wanneer je als burger in een zorgsituatie komt, merk je pas met hoeveel instanties je te maken hebt. Helaas realiseren deze instanties zich dat nog te weinig. Als instantie wordt er vaak alleen vanuit zijn perspectief gekeken, niet realiserende dat zij niet de enige partij zijn, waar een burger mee te maken heeft. Dit terwijl de burger van kastje naar de muur gestuurd wordt en terecht komt in een wirwar van instanties, formulieren en aanvragen. En helaas begint dit bureaucratische systeem al wanneer een gezin met kind(eren) te maken krijgen met het zorglandschap. Deze kaart geeft duidelijk de huidige situatie in het zorglandschap weer.


zorglandschap met gezinnen van Nely Sieffers CC BY-NC-ND

Je moet in het systeem passen.

Neem als voorbeeld Niels Schuddeboom. Niels is sinds jonge leeftijd afhankelijk van een elektrische rolstoel en andere hulpmiddelen. Daarnaast is er vorig jaar oktober bij Niels maagkanker geconstateerd. Niet alleen voor Niels is dit heftig, maar ook voor zijn gezin en de mensen om hem heen. Naast de emotionele achtbaan waar ze in terecht komen, komen er ook veel zorg gerelateerde vraagstukken bij kijken.
Eén van de vele zaken die geregeld moet worden zijn de hulpmiddelen. Wat is er voor nodig om Niels in deze fase een zo optimaal mogelijk mobiel leven te kunnen geven? Een bed. Een tweede bed. Want Niels heeft al een hoog/laag bed in zijn slaapkamer staan.
Er wordt een bed aangevraagd bij een hulpmiddelenleverancier. Deze weigert, want; ‘Er is al een bed aanwezig bij meneer in huis en er wordt maar één bed vergoed door de zorgverzekeraar’. De zorgverzekeraar wordt gebeld. De zorgverzekeraar geeft aan hier over na te willen denken, mits er een motivatiebrief komt van de leverancier. Niels wordt niet geloofd door de leverancier en er wordt geen bed geleverd.
Vegro laat zien dat er wel naar de behoefte gekeken kan worden in plaats van het prijskaartje wat er aan hangt. Zij leveren Niels een tweede bed en geven hem daarmee de mogelijkheid om zowel vanuit zijn slaapkamer als vanuit de woonkamer vanuit een bed in contact te zijn met zijn omgeving. Hoe de vergoeding loopt, dat wordt achter de schermen wel uitgezocht. Niels en alle andere mensen die in zo’n situatie komen, moeten daar immers zo min mogelijk last van hebben.

Dit voorbeeld geeft duidelijk weer dat wanneer er echt naar de behoefte van de burger wordt gekeken, er alleen wordt gekeken vanuit de opgelegde regels en de organisatie erachter. Er kan volgens ‘de regels’ immers maar één bed worden verstrekt. En als er maar één bed nodig zou zijn, was er geen vuiltje aan de lucht. Burger blij, leverancier blij en zorgverzekeraar blij. Maar zodra er iets verandert wat niet in het systeem past, dan loopt het systeem vast.
Wordt er dan alleen nog vanuit het systeem gekeken en niet vanuit de werkelijke behoefte? Gelukkig laten leveranciers zoals Vegro zien dat het wel kan.
Maar ook op andere gebieden wordt er gewerkt vanuit dit behoeftegerichte perspectief. MedMij is hier een mooi voorbeeld van. Een initiatief vanuit het ministerie van VWS, waarbij alle gegevens door de burger zelf beheerd worden. Dit kan eindelijk een einde betekenen aan alle administratieve rompslomp.

De titel van dit artikel kan impliceren dat niet iedereen recht heeft op een zelfstandig leven. In mijn ogen heeft iedereen dat juist wel, alleen de invulling die men aan het systeem geeft, doet anders ervaren. Wat ga jij vandaag weer doen om dit systeem in stand te houden? Of wordt het nu weleens tijd om vanuit het perspectief van de burger te kijken?

6 thoughts on “Huidig systeem: niet iedereen heeft recht op een mobiel leven

  1. Yes, weg met de logge zorgverzekeraars en alle andere instanties die alleen maar kunnen denken en handelen vanuit problemen en de oplossingen buiten hun regels of procedures niet durven te geven!

  2. Misschien is het ook goed oplossingen te bedenken buiten dit systeem. Er gaat veel energie zitten in het bekritiseren van systemen die niet meer werken. Als we deze energie nu eens gaan gebruiken om alternatieven te bedenken. Er zijn er al veel gaande in Nederland op het gebied van nieuwe inintiatieven. Ik zeg bundelen…..

    1. Bedankt voor je reactie Karel! Ik ben het helemaal met je eens. De oplossingen liggen vaak juist buiten het systeem. Stay tuned, want in het volgend artikel wil ik graag een prachtig alternatief beschrijven. 🙂

  3. Het huidige systeem is zo krom! Ik ben ook een zorgvrager die niet in (de steeds krappere) kaders past. Heb geen mantelzorger of familie die kan inspringen dus ervaar ook al jaren een tornado van regeldruk. Gemiddeld 12 uur per week ploeter ik om mijn omgeving met passende en voldoende werkende zorg en hulpmiddelen in te richten.

    Het is een onwenselijke, onvrijwillige zware belasting die drukt op mijn kans om naar vermogen mee te kunnen draaien met de maatschappij. Al jaren ondermijnt deze druk mijn gezondheid. De al zeer beperkte energie die ik heb door mijn beperkingen, wordt nu zo goed als volledig opgeslokt door deze nachtmerrie aan gedoe. Er is letterlijk geen ruimte om me te bewegen op andere vlakken. Mijn kwaliteit van leven wordt enorm beïnvloed en ondermijnt door deze huidige opzet.

    In het schema staan veel partijen waar ik ook mee te maken heb. Daarnaast zijn er nog andere partijen waar je ook mee te maken hebt zoals hulpmiddel leveranciers (onderhoud, reparaties, aanpassingen) met regiotaxi en valys, het continu moeten aanpassen aan deze voorzieningen die waardevol zijn als het werkt! Maar de praktijk wijst keer op keer uit dat ook deze systemen niet zijn ingericht om de cliënt te dienen..

    De macht van de zorgverzekeraar en ook de vaak niet realistische kaders, de bezuinigingen en de onrust, stress en onzekerheid door de vele veranderingen die de transitie naar de gemeenten met zich mee brengen, zijn niet te onderschatten belastend!

    Dat hoeft toch niet? Ik hoop dat er bij iedereen die dat nodig heeft, zoals bij Niels, standaard gekeken wordt naar wat er nodig is en werkbaar. Dat hoeft zeker niet duurder te zijn! Daar kan ik meerdere voorbeelden van noemen.

    De huidige kaders dienen niet. Niemand en vaak worden cliënten in de huidige opzet onnodig belast. Praktisch, financiëel en emotioneel. Je wordt regelmatig !onnodig! door procedures en verplichtingen getrokken. Dit is een hoge prijs om te betalen. Het zijn onnodige kosten voor het zorgstelsel en drukt enorm op het welzijn van cliënten.

    Het beter afstemmen op de werkelijke zorgbehoefte van een cliënt levert zoveel op aan vrijheid, maar nog het meest aan gezondheid. Ik ben er heilig van overtuigt dat we op de langere termijn zo heel veel gezondheidsvoordelen oplevert voor cliënten. (Minder gedoe = minder stress = minder ziek)

    Dankjewel dat je dit onder de aandacht brengt! (Opnieuw) heel goed geschreven en een positieve draai van het systeem is zo nodig en gewenst!

    1. Bedankt voor je reactie Dagmar. Ik kan me helemaal vinden in wat je zegt mbt de gezondheidsvoordelen. (minder gedoe = minder stress = minder ziek). Reacties van zorgvragers, zoals jouw reactie, zijn juist ook nodig om een oplossing te vinden buiten het systeem. Dus nogmaals dank!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *