Hoelang steek jij nog je kop in het zand?

Er zijn in de afgelopen periode veel boeken, nieuwsberichten en andere publicaties verschenen over het onderwerp burn-out en de prestatiemaatschappij. In gesprekken met anderen merk ik dat we deze lezen als of het alleen maar over anderen gaat en dat het onszelf niet raakt. Maar niets is minder waar. Durf jij jezelf in de spiegel aan te kijken, of blijf je ‘veilig’ je kop in het zand steken?

Vroeger gingen we naar onze 9 tot 5 baan, werd er verteld wat er gedaan moest worden en gingen we weer naar huis. Werk werd alleen als inkomstenbron gezien. Nu, anno 2018 kunnen we eerder beginnen met werken en langer doorgaan. Doordat we overal en altijd online kunnen zijn, zijn we ook 24 uur per dag bereikbaar als we dit toelaten. De vraag: ‘Hoe gaat het?’ wordt vaak gesteld. Het échte antwoord qua gevoel geven we niet. We antwoorden simpelweg met ‘Druk’. Hiermee geven we aan dat we bezig zijn met presteren, maar eigenlijk is het vermijdend gedrag om daadwerkelijk naar het probleem te kijken. In deze prestatiemaatschappij is hard werken hét doel geworden.

Naast ons werkleven hebben we ook een privéleven. Men ziet heel erg het belang van de balans tussen deze twee. Maar ook privé is succes en prestatie een thema. Gezond eten, sporten, het nieuws volgen om vervolgens er op werk erover mee te kunnen praten, vrijwilliger zijn… De beste, onrealistische, versie van onszelf laten we dan zien op Social Media. Het geeft wellicht een korte kick om te zien hoeveel likes of postieve reacties jij op je post hebt, waarmee je een soort bevestiging krijgt dat je inderdaad ook privé succesvol bent.

Meten in een prestatiemaatschappij
Vandaag de dag, zijn cijfers, getallen, sterren, likes onbewust veel centraler gaan staan, en maken we daarop onze keuzes. Denk maar eens aan het aantal sterren van een hotel, sportresultaten op een Strava app, likes op Facebook, retweets op twitter, onze exacte slaapduur volgens onze horloge. We zien al deze punten als prestaties op zich. Daarbij laten we anderen onze prestaties die we delen beoordelen. Goede beoordelingen vraagt om meer en beter, slechte of weinig beoordelingen voelt als een teleurstelling. De drang om beter te presteren wordt groter, we zien immers op Facebook dat er veel mensen zijn die het beter hebben, of het beter doen.
Al deze waarden zijn gebaseerd op anderen, maar ook zijn we hier meer op gaan vertrouwen. Hierdoor wordt het steeds lastiger om te luisteren naar je eigen ervaring in plaats van andermans beoordelingen. De systeemwereld waarin veel cijfers onze leven bepalen staat centraal in plaats van ons geluk.

Heeft het leveren van goede prestaties invloed op ons geluksgevoel?
Nee. Zoals het voorbeeld van social media, geeft het daadwerkelijk behalen van een prestatie maar een korte kick en is voor velen misschien ook verslavend. Hierdoor word je blind voor de mooie dingen die in jouw leven spelen waarvan je kunt genieten. We zijn continu bezig wat beter kan en hoe we er meer van kunnen krijgen. Maar wanneer we echt gelukkiger willen worden, dan moeten we niet naar de losse prestaties kijken, maar hoe we het leven en de weg (naar een prestatie toe) ervaren.

In de prestatiemaatschappij ervaren we het leven als één grote wedstrijd. We streven naar succes en meten onze beloningen af aan anderen. We willen méér macht dan onze collega’s, méér aanzien dan onze buren en méér Instagramvolgers dan onze vrienden.
Omdat er altijd iemand is die het beter voor elkaar lijkt te hebben, zullen we nooit een punt bereiken waarop we tevreden zijn met wat we hebben. Hoe succesvol ook, er is altijd wel iemand om jaloers op te zijn.

Hoe kun jij uit deze prestatiecirkel stappen?
Je realiseren dat je op de ‘productiestand’ staat is natuurlijk stap een. Laat bovenstaande woorden eens op je inwerken. En denk eens aan jouw leven. Hoe gelukkig ben jij? En wat bepaalt dat dan? Naar welke prestaties werk jij op dit moment toe?
Een goede oefening om meer de focus op de route in plaats van de prestatie te leggen, is volgens de Amerikaanse wetenschapper en auteur Brené Brown: oefenen in dankbaar zijn. Ze heeft verschillende boeken geschreven waaronder de kracht van kwetsbaarheid en moed van imperfectie. ‘Alle mensen die ik interviewde en die hun leven of zichzelf gelukkig noemden, gaven – zonder uitzondering – aan dat ze actief dankbaarheid beoefenden, en schreven het daaraan toe dat ze zo gelukkig waren.’ Aldus de Amerikaanse wetenschapper en auteur Brené Brown. Veel studies bevestigen haar bevindingen. We vergeten vaak dankbaar te zijn, dus moet je dankbaarheid actief beoefenen.

Gedrag is besmettelijk
Niet alleen jij tobt met hoge verwachtingen, heel veel anderen met jou ook. De prestatiemaatschappij waar we inzitten, is niet een probleem van één individu, het is een maatschappelijk probleem. Maar hoe jij je leven inricht, wat je laat zien op Facebook, hoe jij omgaat met je werk en hoe jij daar een invulling aan kunt geven, dat geeft een mooi voorbeeld voor anderen.
Wanneer we ons tegen de prestatiemaatschappij verzetten, steken we andere mensen aan dat ook te doen. Wanneer we ruimte creëren voor concentratie en empathie, en we dus stoppen onze status te ontlenen aan hoe druk we zijn, dan volgen anderen ons voorbeeld.
Als voorbeeld: Erover praten dat we niet ook ’s avonds nog bereikbaar willen zijn omdat we anders niet uitrusten, zet collega’s aan het denken.

Wat betekent dit voor jou en mij?
Ik zie de prestatiemaatschappij om mij heen, maar ik trap er zelf ook nog af en toe in dat ik kijk naar het aantal likes en wat anderen bereiken in mijn ogen. Daardoor geef ik mijzelf redenen om te beweren dat ik slechter ben of het slechter heb. Er zijn meerdere momenten in je dag die je anders in kunt richten om niet onderdeel te zijn van de prestatiemaatschappij. Zoals eerder aangegeven is oefenen in dankbaarheid hier een goede oefening voor. Hoe oefen je dan concreet in dankbaarheid? Het kunnen mindful oefeningen zijn of het bijhouden van een ‘gratitude diary’. Onderzoek toont aan dat wanneer jij elke dag, drie dingen opschrijft waar jij dankbaar voor bent, dit meewerkt aan het verhogen van jouw continue geluksgevoel. Daarnaast kun alleen op vaste momenten je smartphone pakken en een mooiere verbinding maken door een live gesprek aan te gaan, wellicht hierover.

Haal je kop uit het zand en geniet van de dingen waar jij dankbaar voor bent.

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *