Het einde van een balans tussen werk en privé

Vroeger… Toen er nog mobieltjes met draaischijven waren, liep een werkweek gewoon van maandag tot vrijdag van 9 tot 5 uur. Thuis werd er voor de kinderen en het huishouden gezorgd, er werd op vaste tijden gewerkt en ’s avonds werden de vaste tv programma’s bekeken. Er was op het eerste gezicht een goede balans tussen werk en privé, welke vandaag de dag nog vaak als standaard wordt gezien. Maar is dit nog wel logisch? 

Door de komst van internet, waardoor we sneller, effectiever en efficiënter kunnen werken, én er geen tijdslimiet op zit, is veel 24 uur per dag mogelijk. Hierdoor verandert de arbeidsmarkt sterk. De 9-tot-5 banen verdwijnen langzaam, en er komen meer 20’ers en 30’ers op de arbeidsmarkt. Zij hebben ook andere verwachtingen van een baan; zij zoeken inspirerende werkgevers waarbij er op een maatschappelijk verantwoorde manier georganiseerd wordt.
Moet er dan nog wel gesproken worden over een balans tussen werk en privé? Toch is het een thema dat bij veel werknemers en werkgevers speelt. Veel organisaties zijn in grote lijnen nog steeds ingericht op een 9 tot 5 werkdag, terwijl de realiteit vraagt om een 24 uurs insteek. Medewerkers die zich betrokken voelen bij hun organisatie kunnen daardoor sneller over hun eigen grenzen gaan. En de cijfers liegen er niet om: Meer dan een 1 miljoen mensen in Nederland lopen het risico op een burn-out of andere werk gerelateerde psychische klachten.

Ondanks de veranderde maatschappij, andere werkwijzen en de 24 uurs economie, lijkt een perfecte balans tussen werk en privé toch nog steeds het antwoord voor succes. Door de aandacht die hieraan gegeven wordt, is het een doel op zich geworden. Maar is de perfecte balans wel de oplossing? Het woord balans roept allerlei associaties op. Bijvoorbeeld een koorddanser die met veel energie zijn evenwicht moet bewaren, of een boekhouder die de ‘balans opmaakt’ en alle plussen en minnen tegen elkaar afweegt.

Laten we niet meer kijken naar de perfecte balans, maar stel jezelf juist de vraag: Wat in het leven maakt mij gelukkig? Als jij iets doet waar jij je fijn bij voelt, dan handel je vanuit de juiste motivatie en vanuit waarden die dicht bij jou staan. De juiste balans tussen werk en privé vervaagt dan ook, omdat dan vanzelfsprekender je leven zo inricht.

Als werkgever zou ook de focus hierop moeten liggen. Wat kun je als werkgever doen om je werknemers gelukkiger te maken? Hoe kun je hierin faciliteren? Hier kun je bijvoorbeeld denken aan werktijden die aangepast zijn aan de persoonlijke voorkeuren. Immers start de één liever heel vroeg, waarbij de ander liever later doorwerkt. Dit kan dan doorvertaald worden naar het faciliteren van ontbijt of avondeten op werk. Flexibele werkplekconcepten is hier ook een voorbeeld van. Wanneer je zowel op kantoor als buiten kantoor kan werken, kunnen verschillende afspraken makkelijker gecombineerd worden. Een werkplek moet niet meer een great place to work zijn, maar een great place to be.
Maar denk ook aan de facilitering van vitaliteit. Medewerkers die bijvoorbeeld tussen de middag een uurtje kunnen sporten met collega’s, maakt niet alleen dat medewerkers sportiever en gezonder worden, maar dit komt ook ten goede voor de teambuilding.

De filosoof Aristoteles stelt dat geluk een leefstijl is; je bent voortdurend bezig het beste in jezelf naar boven te halen. Hoe kun jij dit doen? Het begint, zoals eerder aangegeven, bij jezelf het volgende af te vragen: Doe jij op dit moment wat jou gelukkig maakt, en heb (en geef) je de vrijheid om te handelen vanuit je eigen waarden? Wanneer je dit voor jezelf helder hebt, is het voor jou tijd om die volgende stap te zetten.

Zullen we de balans overlaten aan de boekhouders en koorddansers? Dan kunnen wij leven in plaats van balanceren en gaan voor het geluk.

Het verboden woord: Druk

Je hoort het veel om je heen, iedereen is maar druk, druk, druk. Wanneer je aan iemand vraagt: ‘Hoe gaat het met je?’ Krijg je negen van de tien keer als antwoord terug: ‘Druk hè! Maar wie niet?’ Je voelt je bijna bezwaard om dat te beantwoorden met: ‘Nou.. Ik.’

Druk lijkt de nieuwe norm van deze maatschappij te worden. Hoe drukker, hoe beter. Druk zijn werkt zelfs als een soort drug. Het voelt voor veel mensen lekker om punten van de to-do lijst af te strepen. Je krijgt een kick van alle druktedrugs die door je lichaam vloeien: adrenaline, dopamine. Druk zijn kan dan wel lekker voelen, maar het kan ook voor chaos zorgen. Je hersenen geven een soort ‘beloning’ als je nieuwe informatie binnenkrijgt. Maar wanneer je veel informatie binnenkrijgt, wordt het chaotisch en gehaast in je hoofd. Sterker nog, je hebt geen absorptievermogen meer. Daarnaast is werkstress beroepsziekte nummer één. En hebben één op de zeven medewerkers burn-out verschijnselen. Wordt het dan niet eens tijd om het ‘druk zijn’ te bespreken en onder de loep te nemen?

Niemand redt het met meer uren.
Hoe kan een ‘drukke’ dag van een werkend iemand eruit zien? E-mails checken tijdens het ontbijt, ploeterend de dag door, altijd achter de feiten aanrennen, al telefonerend thuiskomen, mail checken, te weinig rust om een goed boek te lezen, te weinig tijd om een vriend te zien, te weinig zin om te sporten, rusteloos naar bed, nog even naar de telefoon kijken, en de volgende dag begint hetzelfde riedeltje weer van vooraf aan. Het resultaat hiervan? Een knagend gevoel van overal te kortschieten en dan nog het meest voor jezelf. Drukte is slecht voor de gezondheid, je relaties en geluk, maar óók voor je carrière.
Aan het begin van je baan of functie doe je veel om je te onderscheiden, maar hoe meer verantwoordelijkheid iemand krijgt, hoe drukker iemand het lijkt te hebben. Je gaat het niet redden met meer uren of meer productie. En als je jezelf echt in de spiegel kijkt, ben je dan gelukkig met wat je nu doet?

Druk zijn is een onderdeel van cultuur.
Wanneer je het niet druk hebt, of beter gezegd, je zegt dat je het niet druk hebt, hoor je er niet bij. Collega’s hebben een verwachting dat je het druk hebt. En we voldoen hieraan omdat we gerespecteerd willen worden binnen deze cultuur.
Is een (organisatie)cultuur alleen iets wat jou moet leiden om keuzes te maken, of kun je ook je eigen regie pakken? Het lijkt dus wel een self fulfilling prophecy te worden. Doordat jezelf al een bepaalde verwachting hebt, ga je hier naar handelen. Je kunt jezelf dus afvragen; Heb ik het echt druk of heb ik het druk en is dit ontstaan doordat het een gevolg is omdat ik dit van mijzelf verwacht of dat anderen dit van mij verwachten?

Focus op intentie en impact.
Er zijn genoeg dingen die er te doen zijn, je kunt jezelf dus heel makkelijk snel druk maken. Maar behalen we daarmee het gewenste resultaat? Nee, het gaat om de impact die je maakt. Problemen oplossen, maar ook nieuwe ideeën en de implementatie hiervan. Een aandeel waardoor je organisatie zich onderscheid van de concurrent. Dat vraagt niet meer uren of meer werk, dit vraagt een nieuwe houding.
Daarnaast wordt vaak gedacht dat de oplossing voor drukte meer tijd voor ontspanning is. Maar klinkt dat logisch? De oplossing zit hem in een nieuwe houding aannemen. Een houding waarbij je gerichte aandacht hebt op wat je doet en daar helemaal betrokken bij zijn. De focus moet op de intentie zijn, niet op tijd. Afleiding is funest, dus ringtones, notificatie van mails en andere apps uitschakelen helpt je om beter te focussen. Ook zijn er tal van mogelijkheden om op een andere manier met mail om te gaan.
Wanneer je de focus op intentie hebt, dien je ook op een juiste manier met prioriteiten om te gaan. Kies voor welke gebieden jij gaat en blink daar in uit. Dat betekent dus dat je ook moet kiezen om dat op andere gebieden (voorlopig) niet te doen.
Vaak zie je dat dit voor een paar dagen wel lukt, maar dat de ‘oude gewoonte’ er toch insluipt. Het kan helpen om je dag te reflecteren, voor jezelf, maar misschien om de focus te houden, dit met iemand anders te doen. Dit kan al door deze vragen te beantwoorden: Wat heb ik vandaag geleerd? Wat heb ik bijgedragen? Wat vond ik leuk?

Ga jij de uitdaging aan om het D-woord niet meer te gebruiken, en zorg jij voor de juiste impact?